Tôi chưa được đi nhiều nước để cảm nhận hết những điều hay trên thế giới, nhưng với 7 ngày trải nghiệm ở đất nước được xem là hạnh phúc nhất, Bhutan trong tôi là nơi đỏng đảnh nhưng trong lành, yên bình nhưng huyền bí, kỳ lạ mà thân thiện, hạnh phúc nhưng cũng rất đỗi mong manh. Một nơi đáng đến để cảm nhận rằng cõi cực lạc tưởng chừng như chỉ có trong kinh phật, cũng tồn tại trong thế giới trần tục này.

Chúng tôi đáp sân bay Paro trong tiết trời trong xanh, mây trắng giữa một thung lũng nhỏ bé xinh xắn. Sân bay có đường băng rất ngắn, lại hẹp bởi những vách núi bao quanh, chính vì thế mà nó được xem là sân bay thách thức nhất và chỉ có 8 phi công của Bhutan mới có khả năng đưa những cánh bay của hãng Drukair chao cánh ngoạn mục bên sườn núi trước khi đáp xuống thung lũng. Vừa ra khỏi máy bay, tôi, và nhiều du khách khác, ai cũng bấm máy ghi hình để giữ lại khoảnh khắc đáng nhớ – khoảnh khắc mình đặt những bước chân trần tục của mình lên vùng đất của hạnh phúc.

Đỏng đảnh Bhutan
Nằm ở phía đông dãy Himalayas, Bhutan là một quốc gia với những đồi núi trập trùng, những thung lũng xanh mát, những nương lúa, nương ngô uốn mình theo triền núi. Hàng trăm loài hoa quanh năm đua nở. Những bông hoa hướng dương to thật to, những bông hoa hồng đẹp thật đẹp. Những dậu dâm bụt nhiều màu sắc tím, vàng, hồng, rất lạ mà tôi chưa thấy ở đâu bao giờ. Khí hậu ở đây quanh năm mát mẻ. Dù lúc chúng tôi đến là mùa mưa, nhưng những cơn mưa ở đây không dai dẳng, chỉ là những cơn mưa rào. Thời tiết cũng đỏng đảnh như những cô gái dậy thì, chợt nắng, chợt mưa. Buổi sáng, mưa khuất xa để nắng ửng hồng tỏa sáng, rồi chiều về nắng lại bẽn lẽn núp sau những màn mây để những cơn mưa vội vã đi tìm.
Trong lành Bhutan
Trong không khí trong lành của Bhutan, bạn có thể ngửi thấy mùi lúa non đang trổ đòng trên những thung lũng xa, mùi thông xanh trên những quả đồi nhấp nhô kéo dài đến tận chân trời. Một buổi sáng trong lành, tôi và bạn đồng hành đang dạo quanh ngôi làng gần khu vực khách sạn Mandala ở Paro, bỗng ngửi thấy mùi hương phảng phất nhẹ nhàng, chúng tôi hỏi nhau là không biết mùi hương từ đâu ra. Một lúc sau chúng tôi mới thấy từ đằng sau tiến đến là cô nhân viên khách sạn đang chuẩn bị vào ca. Tiếc là tôi quên hỏi cô ấy dùng nước hoa gì, hay chính mùi hương tự nhiên tỏa ra từ trong tâm hồn cô ấy? Nhưng dù gì, được tận hưởng cái không khí trong lành của một buổi sớm mai yên tĩnh đã giúp tôi có thêm năng lượng cho cả một ngày dài.
Yên bình Bhutan
Sáng sớm cố đô Punakha khá yên tĩnh. Những đám mây hờ hững trôi trên mỏm núi thấp, sà xuống những ruộng lúa bậc thang trải dài trên những triền núi, không thấy nhiều bóng người trên đường phố, chỉ vài em học sinh trong những bộ đồng phục gho (dành cho nam), kira (dành cho nữ) đang chờ xe buýt hoặc đang đi bộ đến trường. 9 giờ sáng mới là giờ người dân Bhutan bắt đầu công việc của mình. Đến 5-6 giờ chiều, tất cả đều về nhà và sinh hoạt cùng gia đình. Các cửa hàng bắt đầu đóng cửa, có rất ít rạp chiếu phim nhưng cũng đóng cửa lúc 6:30 chiều. Tôi không thấy người Bhutan tụ tập hàng quán sau giờ tan tầm, hầu như người ta muốn trở về nhà để dành nhiều thời gian bên gia đình của mình. Một buổi chiều, tôi như ngớ người ra khi chứng kiến từ xa những người Bhutan mộc mạc, dung dị, khoan thai bước những bước chân thong thả, không vội vàng, rảo bước trên những con đường làng hai bên là những thảm lúa. Nhìn những đôi mắt trong veo, những nụ cười hồn nhiên của những em bé tan trường khi hoàng hôn khuất dần sau những dãy núi, lòng tôi thấy Bhutan bình yên đến lạ.
Huyền bí Bhutan
Với hơn 98% dân số theo đạo Phật, khắp nơi trên mảnh đất này là những ngôi đền, những lá cờ cầu nguyện (lungta) mang 5 màu sắc Vàng – Xanh lam – Đỏ – Trắng – Xanh đậm tượng trưng cho Đất – Nước – Lửa – Khí – Không gian, được treo khắp nơi, tung bay trong gió. Người Bhutan còn thắp nến để mong có được nguồn năng lượng tinh thần cho chính họ. Bất cứ ngôi đền nào cũng có phòng thắp nến. Bước vào không gian lung linh của những ngọn nến, bất chợt nhìn thấy một vài người dân ngồi lần tràng hạt, cầu nguyện trong ánh sáng của hàng trăm ngọn nến lung linh, tôi thấy mình như được tiếp thêm sức mạnh tinh thần.
Người Bhutan sùng đạo Phật. Mỗi buổi chiều bạn sẽ nhìn thấy người dân, dù già hay trẻ, đi quanh những khu đền thờ (theo chiều kim đồng hồ), vừa đi vừa cầu nguyện (om mani padme hum – câu thần chú trong Phật giáo Kim Cương thừa). Tôi cảm phục khi nhìn thấy những cụ già, bước thấp bước cao, tay trái lần tràng hạt, tay phải quay kinh luân, vừa đi vừa niệm phật, thỉnh thoảng lại quỳ vái – lẩm bẩm câu thần chú. Tôi không biết họ cầu mong điều gì, nhưng chắc chắn trong họ có một cái tâm lành đáng quý.
Nhiều, và trong rất nhiều ngôi đền tôi đều bắt gặp những chú tiễu trong sắc áo đỏ thẫm. Ngoài giờ đọc kinh cầu nguyện, các chú cũng vô tư vui đùa, kéo nhau đi qua các khu vực trong đền. Đâu đó có một vài chú đứng một mình, đưa mắt nhìn xa xăm vào khoảng không gian vô tận.
Kỳ lạ Bhutan
Người dân Bhutan thật kỳ lạ (theo cách hiểu con người là một loài động vật ăn thịt), họ không hề giết một con vật nào, không hề hại một con vật nào. Họ cũng chăn nuôi trâu bò để làm ruộng, để lấy sữa nhưng họ không hề giết và ăn thịt chúng. Nếu một vật nuôi bị chết, có thể họ (chỉ có thể một số rất ít) mới ăn thịt chúng, không thì họ đem chôn. Nếu người dân vì tự vệ mà phải giết con vật nào đó để khỏi bị tấn công, họ sẽ phải mang xác con vật đến trình báo với đội bảo vệ rừng và phải chịu nộp phạt (tùy trường hợp) vì họ đã giết hại con vật. Nếu không trình báo thì họ sẽ bị phạt nặng hơn khi sự việc được phát hiện.
Ở Bhutan người ta không nuôi chó, và rất rất ít người nuôi mèo. Nhưng chó và mèo ở Bhutan lại rất nhiều. Chúng phải tự đi tìm thức ăn cho mình, chúng hay tụ tập quanh những nhà dân hay khu vực đền đài. Hễ gặp bữa chúng sẽ được người dân cho ăn và đối đãi tử tế.
Bhutan không có đèn giao thông. Đến thủ đô Thimphu, chúng tôi thích thú đứng bên vỉa hè nhìn anh cảnh sát điều khiển giao thông bằng tay (chứ không dùng dùi cui). Những cái vung tay thoăn thoắt, uyển chuyển giống như anh đang múa. Đơn giản thế thôi, mà xe cộ qua lại rất trật tự, ngăn nắp, hiếm khi xảy ra tai nạn, nếu có cũng chỉ là những va chạm nhẹ.
Một điều kỳ lạ nữa làm tôi rất ngạc nhiên là hình ảnh “của quý” của người đàn ông được vẽ lên những vách tường của đền thờ và rất nhiều ở phía trước nhà dân. Nhiều đồ gỗ, đồ đá được tạo hình dương vật trang trí ở các góc nhà. Hỏi ra mới biết đó chính là vũ khí, là sức mạnh mà thánh tăng Drupa Kunley (còn được gọi là vị thánh điên) đã dùng để trừ yêu quái ở đồi Dochula, mang lại bình yên cho con người. Đền thờ thánh tăng Drupa Kunley hiện nay là đền Chimni Lhakhang nằm trên một ngọn đồi đẹp. Nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn đã đến đây xin ban phước và họ đã toại nguyện.
Thân Thiện Bhutan
Người Bhutan toát lên sự thân thiện từ đôi mắt và cử chỉ. Tiếp xúc với họ, dù là người bạn không hề biết, bạn cũng sẽ cảm thấy có một cái gì đó an toàn và chắc chắn không hề sợ họ làm hại mình. Chúng tôi gặp anh hướng dẫn viên Phuntsho Wangdi tại sân bay Paro, anh đón chúng tôi với ánh mắt và nụ cười thuần khiết Bhutan. Và những ngày tiếp theo, chúng tôi lại được tiếp xúc nhiều hơn với anh, và với những người khác, chúng tôi càng nhận ra người Bhutan sống với một cái tâm lành, mộc mạc, chất phát. Những ông chủ, những cô nhân viên khách sạn nơi tôi ở trọ, họ phục vụ ân cần, chu đáo, họ quan tâm đến khách từ những cái rất nhỏ. Tôi nhận thấy trong ánh mắt đó, sự quan tâm là thật, không giả tạo, không chỉ họ làm hết mình vì công việc, mà họ làm vì bản chất thân thiện trong tâm.
Hạnh phúc Bhutan
Phàm là người ai cũng có tham – sân – si để thỏa mãn những nhu cầu thiết yếu (và vô tận) trong cuộc sống. Ở Bhutan, người dân còn nghèo lắm, có thể nói là rất nghèo. Họ có hạnh phúc không? Thật khó trả lời vì tôi không phải là họ. Nhưng tôi cảm thấy được như họ sẽ là hạnh phúc vì được chính quyền chăm lo giáo dục và y tế. Con cái đi học không cần lo học phí, sách vở, đồng phục. Người thân đau ốm họ cũng không phải lo thuốc thang, viện phí. Bệnh nặng họ cũng gọi cấp cứu đến và đưa đi mà không hề phải trả một khoản phí nào. Tôi hỏi một anh tài xế taxi rằng nếu du khách như tôi đến và không may bị ốm nặng thì phải làm sao, anh bảo rằng du khách vào bệnh viện cũng sẽ được miễn phí hoàn toàn. Tôi lại hỏi anh rằng anh có hạnh phúc khi được sinh ra và lớn lên ở đất nước này không, anh chỉ cười và nói rằng anh không biết. Thế anh có hài lòng với những gì anh đang có hay không? Anh trả lời là có. Tôi không cần hỏi thêm câu hỏi nào nữa, bởi tôi cho rằng khi người ta hài lòng với hiện tại thì chính là hạnh phúc rồi còn gì?
Mong manh Bhutan
Bhutan hiền lành, thân thiện, dễ mến, thuần khiết là thế, và có thể với chính sách du lịch mà chính quyền đang áp dụng, nó sẽ giữ được những nét đẹp này được lâu dài. Nhưng tôi không chắc rằng nó sẽ giữ được bao lâu bởi càng ngày càng nhiều người biết đến Bhutan, mang theo những bản chất hỷ-nộ-ái-ố đến với vùng đất thiêng này. Anh hướng dẫn bảo chúng tôi đã đến Bhutan đúng lúc – trước khi nó bị những yếu tố bên ngoài tác động – vì ai biết đâu chỉ một vài năm nữa thôi, Bhutan sẽ không còn thuần khiết như bây giờ.
Một tuần ở Bhutan tôi vẫn chưa cảm nhận được hết, sẽ còn nhiều điều hay ho khác nữa – và tùy cảm nhận của mỗi người. Bhutan là nơi đáng đến. Nhưng nhớ rằng – Hãy đến và đi như những cơn gió thoảng, đừng mang đi hay để lại gì ngoài những ký ức đẹp mà bạn đã từng có trong đời về một vùng đất huyền bí có tên gọi Bhutan.